H μείωση του ΕΝΦΙΑ για εισοδήματα με χαμηλή και μεσαία ακίνητη περιουσία μπαίνει στην εξίσωση των φοροελαφρύνσεων που επεξεργάζεται το οικονομικό επιτελείο και θα ανακοινώσει ο πρωθυπουργός, Κυριάκος Μητσοτάκης, τον προσεχή Σεπτέμβριο στη Διεθνή Έκθεση Θεσσαλονίκης.

Στην κυβέρνηση αναζητούν δημοσιονομικό “αέρα”, για να μπορέσουν να υλοποιήσουν και άλλες παρεμβάσεις στην άμεση φορολογία, πέρα από τη μείωση των φορολογικών συντελεστών για εισοδήματα από 10.001 έως 40.000 ευρώ, η οποία αποτελεί τη βασική προτεραιότητα ώστε να ενισχυθεί η μεσαία τάξη, που τα χρόνια της οικονομικής κρίσης επλήγη από το εκρηκτικό κοκτέιλ φόρων και εισφορών.

Στο τραπέζι βρίσκεται και ζυγίζεται δημοσιονομικά μια νέα ελάφρυνση στον ΕΝΦΙΑ, μέσω δύο αξόνων: της αύξησης των ποσοστών έκπτωσης στον φόρο για χαμηλή και μεσαία ακίνητη περιουσία αντικειμενικής αξίας έως 250.000 ευρώ ή, εναλλακτικά, της μείωσης του ποσού του βασικού φόρου για ακίνητα σε περιοχές με τιμές ζώνης 1.500 έως 2.000 ευρώ. Η απόφαση δεν είναι εύκολη, αφού έχει σημαντικό δημοσιονομικό κόστος και θα ληφθεί σε συνάρτηση με την προτεραιοποίηση που θα κάνει το οικονομικό επιτελείο σχετικά με τα μέτρα που θα γεμίσουν το κυβερνητικό καλάθι εξαγγελιών και τις κοινωνικές ομάδες που θα στηριχτούν.

Εικόνα σχετικά με το ποια φορολογικά μέτρα θα επιλέξει η κυβέρνηση να συμπεριληφθούν στη λίστα που θα ανακοινωθεί στη ΔΕΘ δεν πρόκειται να υπάρξει πριν από το καλοκαίρι. Στον αστερίσκο του δημοσιονομικού χώρου, που θα αξιοποιηθεί από την καταπολέμηση της φοροδιαφυγής και την ενεργοποίηση της ρήτρας διαφυγής για τις αμυντικές δαπάνες, έχει προστεθεί η αβεβαιότητα που προκαλεί στην ευρωπαϊκή οικονομία η επιβολή δασμών στα προϊόντα που εισάγονται από τις ΗΠΑ και οι έμμεσες επιπτώσεις που θα υπάρξουν αναπόφευκτα και για την ελληνική οικονομία.

Τα σενάρια για τον ΕΝΦΙΑ

Δύο είναι οι βασικές προτάσεις που βρίσκονται στο τραπέζι:

1. Η αύξηση των ποσοστών έκπτωσης στον φόρο για χαμηλή και μεσαία ακίνητη περιουσία με αντικειμενική αξία έως 250.000 ευρώ. Σήμερα οι εκπτώσεις σε αυτή την κλίμακα των ακινήτων ανέρχονται σε 30% για περιουσία συνολικής αξίας έως 100.000 ευρώ, σε 25% για περιουσία συνολικής αξίας πάνω από 100.000 ευρώ και μέχρι 150.000 ευρώ και σε 20% για περιουσία συνολικής αξίας πάνω από 150.000 ευρώ και μέχρι 250.000 ευρώ. Σε αυτό το πλαίσιο, θα μπορούσαν τα ποσοστά να αυξηθούν από 5% έως και 10%, αντιστρόφως ανάλογα της αξίας της περιουσίας. Όσο χαμηλότερη είναι η αξία, τόσο μεγαλύτερη θα είναι η έκπτωση, ενώ για περιουσίες άνω των 250.000 ευρώ εξετάζεται να μην υπάρξει καμία αλλαγή και οι εκπτώσεις να παραμείνουν ως έχουν. Σημειώνεται ότι τα ποσοστά έκπτωσης στον ΕΝΦΙΑ ισχύουν από το 2022, οπότε, λόγω των νέων τιμών ζώνης, έγιναν παρεμβάσεις στο σύστημα υπολογισμού του φόρου, που έφεραν ελαφρύνσεις για τη συντριπτική πλειονότητα των ιδιοκτητών ακινήτων, με το κόστος για το Δημόσιο να ανέρχεται σε 350 εκατομμύρια ευρώ.

2. Παρεμβάσεις με μείωση του ποσού του βασικού φόρου για κτίσματα σε περιοχές με τιμές ζώνης έως 1.500 ευρώ και περισσότερα κλιμάκια για τιμή ζώνης από 1.501 ευρώ έως 2.500 ευρώ. Σημειώνεται ότι ο κύριος ΕΝΦΙΑ προκύπτει με βάση κλίμακα τιμών ζώνης και συντελεστών προσδιορισμού. Στην κλίμακα αυτή ο συντελεστής προσδιορισμού του βασικού φόρου κτισμάτων κλιμακώνεται από 2 έως 16 ευρώ ανά τετραγωνικό μέτρο. Το γινόμενο βασικού φόρου ανά τ.μ. επί αριθμό τ.μ. πολλαπλασιάζεται, στη συνέχεια, διαδοχικά με τους συντελεστές παλαιότητας (αποκλιμακώνεται από 1,25 έως 0,7 ανάλογα με τα έτη παλαιότητας), πρόσοψης (κυμαίνεται από 1 έως 1,02), ορόφου (κυμαίνεται από 0,98 έως 1,03) και επιφανείας (αποκλιμακώνεται από 1 έως 0,25), για να προκύψει το τελικό ποσό του κύριου φόρου.

Επί του κύριου ΕΝΦΙΑ επιβάλλονται δύο “κατηγοριών” προσαυξήσεις, ειδικά για τις περιπτώσεις ιδιοκτητών με μεγάλης αξίας αστική ακίνητη περιουσία. Η μία “κατηγορία” προσαύξησης αφορά όσους φορολογούμενους κατέχουν ακίνητη περιουσία συνολικής αντικειμενικής αξίας μεγαλύτερης των 300.000 ευρώ, στην οποία περιλαμβάνεται τουλάχιστον ένα ακίνητο με αντικειμενική αξία μεγαλύτερη των 400.000 ευρώ. Η δεύτερη “κατηγορία” προσαύξησης αφορά τους ιδιοκτήτες ακίνητης περιουσίας συνολικής αντικειμενικής αξίας μεγαλύτερης των 500.000 ευρώ. Επί του συνολικού ποσού φόρου που προκύπτει σύμφωνα με τα παραπάνω υπολογίζεται έκπτωση κυμαινόμενη από 10% έως 30% για τις ιδιοκτησίες συνολικής αξίας μέχρι 400.000 ευρώ. Για ιδιοκτησίες συνολικής αξίας πάνω από 400.000 ευρώ δεν ισχύει έκπτωση φόρου.

Συγκεκριμένα, τα ποσοστά των εκπτώσεων φόρου διαμορφώνονται σε:

– 30% για περιουσία συνολικής αξίας έως 100.000 ευρώ.

– 25% για περιουσία συνολικής αξίας πάνω από 100.000 ευρώ και μέχρι 150.000 ευρώ.

– 20% για περιουσία συνολικής αξίας πάνω από 150.000 ευρώ και μέχρι 250.000 ευρώ.

– 15% για περιουσία συνολικής αξίας πάνω από 250.000 ευρώ και μέχρι 300.000 ευρώ.

– 10% για περιουσία συνολικής αξίας πάνω από 300.000 ευρώ και μέχρι 400.000 ευρώ.

– Μηδενική έκπτωση για περιουσία αξίας πάνω από 400.000 ευρώ.

Ο λογαριασμός του 2025

Σύμφωνα με τα επίσημα στοιχεία της ΑΑΔΕ, φέτος εκδόθηκαν συνολικά 7.154.900 εκκαθαριστικά, εκ των οποίων προέκυψε βεβαίωση φόρου για 6.164.976 φορολογούμενους και συνολικό ποσό βεβαίωσης 2.303.434.782,16 ευρώ.

Ταυτόχρονα, χορηγήθηκε έκπτωση ΕΝΦΙΑ λόγω ασφάλισης κατοικιών σε 359.494 δικαιούχους για 502.597 δικαιώματα, συνολικού ποσού 21.083.226 ευρώ. Η μεγάλη αλλαγή είναι ότι φέτος υπάρχει αύξηση της έκπτωσης, καθώς όσοι έχουν ασφαλίσει το ακίνητό τους αξίας έως 500.000 ευρώ για σεισμό, πυρκαγιά και πλημμύρα για ολόκληρο το 2024 έλαβαν έκπτωση 20% (αντί για 10% που ήταν πέρυσι), ενώ για ασφάλιση ακινήτων μεγαλύτερης αξίας η έκπτωση παρέμεινε στο 10%.

* Αναδημοσίευση από την εφημερίδα “Κεφάλαιο”.